(JOHN) COLTRANE 100: EERBETOON AAN EEN VAN DE INVLOEDRIJKSTE JAZZVERNIEUWERS

AB, Bozar en Kaaitheater slaan de handen in elkaar voor een uniek eerbetoon aan John Coltrane: een van de meest invloedrijke vernieuwers uit de jazzgeschiedenis. Coltrane boetseerde uit zijn saxofoon (een Belgische uitvinding van Adolphe Sax) een volstrekt onnavolgbare signature sound.

Zijn rijke oeuvre is inmiddels Heilig Erfgoed: “Many artists achieve greatness but very few produce work that is so moving that it’s considered sacred.” Naar aanleiding van Coltrane’s 100ste verjaardag in 2026 eren we zijn nalatenschap met een reeks dansvoorstellingen, concerten, screenings en artist talks. 

19:00-19:40
SCREENING: JOHN COLTRANE - LIVE A COMBLAIN-LA-TOUR (1965, RTBF, 38 MIN) 

John Coltrane trad slechts eenmaal op in België, zij het niet in de Brusselse Bozar waar zowat alle jazziconen uit die tijd - Miles Davis, Thelonious Monk of Billie Holiday - triomfeerden. Coltrane schitterde wél in het pittoreske Luikse dorpje Comblain-La-Tour. 

Come again? Daar vond in 1959 namelijk het allereerste Europese openluchtfestival plaats, georganiseerd door WOII-veteraan Joe Napoli (VS). Als return voor de lokale gastvrijheid richtte hij jaren later een benefiet op - het dak van de parochiekerk was aan herstelling toe - onder de naam Festival International du Jazz en verwelkomde er in de periode 1959-1966 jazzgrootheden als Chet Baker, Nina Simone en op 1 augustus 1965 … John Coltrane. 

Deze historische opnames legden niet enkel de enige Belgische passage van Coltrane vast, maar waren tevens de allerlaatste gefilmde beelden van het zogenaamde Klassieke Kwartet van Coltrane met Elvin Jones, McCoy Tyner en Jimmy Garrison. 

De intense en fysieke uitvoering - de lichaamsdampen zijn letterlijk waar te nemen - toonde een groep op een keerpunt in hun carrière. Enkele maanden later viel het kwartet wegens artistieke meningsverschillen uit elkaar.

19:50-20:00 
MUSICAL PRAYER/ODE TO TRANE: CLIFFORD JORDAN QUARTET - JOHN COLTRANE (1975) 

Om de toon te zetten, luisteren we elke (JOHN) COLTRANE 100-avond collectief naar een muzikale ode aan ‘Trane’ die diep in de ziel kerft. Dit pakkende eerbetoon is van de hand van bassist Bill Lee - vader van filmmaker Spike Lee - dat in de lucht wordt gekatapulteerd door Coltrane-discipel en tenorsaxofonist Clifford Jordan. De compositie verscheen initieel op Glass Bead Games (Strata-East Records) in 1973, maar het is deze liveversie - opgenomen in Parijs in 1975 - die ons nog harder naar de keel grijpt.
Britse muziekjournalist Kevin Le Gendre: “It’s a devotional piece to the musical Messiah that reveals a kind of limitless, unconditional love for the man who was not like other men. It is the sound of the vocal chants that bring a deep spiritual charge to the music. The words are concise but well chosen: John Coltrane … Black Spirit … John Coltrane … First New Born.” 

20:00-20:45 
ELIN FORKELID PLAYS FOR TRANE

De naam Elin Forkelid (SE) kwam tot bij ons aangewaaid via het superbe album Ensamseglaren van het twaalfkoppige ensemble Anna Högberg Attack, waar Forkelid 1/12de deel van uitmaakt. De Zweedse saxofoniste vindt eveneens regelmatig onderdak bij Mats Gustafssons FIRE! Orchestra. Haar eigen band doopte ze Elin Forkelid Plays For Trane als eerbetoon aan ... inderdaad! 

Forkelid: “Being a tenor player myself, the works of Coltrane have been something almost divine. I feel a deep connection to John Coltrane and his music. I have learnt that there is such a thing as too much respect for your heroes: being the searcher that he was, I have to believe that John Coltrane would have wanted others to take on his search. It is with the deepest and most profound love and respect that I do my part of the search. It is with the greatest gratitude that I do Play For Trane.” 

Haar kwintet plukt vooral uit het latere, ‘vrijere’ oeuvre van Coltrane dat zijn neerslag vond op Impulse! Records en niet toevallig The House That Trane Built als baseline droeg. Denk aan werk uit (postume) albums als Meditations, Expression, Impressions, Transition, A Love Supreme, Sun Ship of Cosmic Music. Najaar 2026 verschijnt - opnieuw via haar eigen label Sail Cabin Records - Plays For Trane vol. 2. Geplande releasedatum: 23 september 2026, exact de dag waarop Coltrane 100 zou geworden zijn.

21:15-22:30 
JAMES BRANDON LEWIS & CHAD TAYLOR DUO

Het curriculum vitae van de Amerikaanse saxofonist James Brandon Lewis (VS) leest als de ultieme geloofsbrief. Legende Sonny Rollins, die niet vaak een lofrede afsteekt en geraakt was door Lewis z’n “deep, spirit-seeking sound”, liet zich ontvallen: “When I listen to Lewis, I listen to Buddha, I listen to Confucius … I listen to the deeper meaning of life.” Meestergitarist Marc Ribot omschreef hem terecht als “a keeper of the legacy of John Coltrane”. 

Zijn veelzijdigheid is ronduit indrukwekkend: hij dook reeds op in de toonaangevende concertreeks Jazz Is Dead - van de hand van oprichters Adrian Younge en Ali Shaheed Muhammad (A Tribe Called Quest) - met een indrukwekkende versie van Donny Hathaway’s Someday We’ll All Be Free. Op zijn album For Mahalia, With Love bracht hij een eerbetoon aan gospellegende Mahalia Jackson en met ex-leden van de legendarische posthardcoreband Fugazi vormt hij het spraakmakende The Messthetics. Toeval of niet: zowel hun gelijknamige debuut uit 2024 als opvolger Deface the Currency (2026) verschenen via Impulse! Records, Coltrane’s vertrouwde stek in de jaren zestig. Met drummer Chad Taylor - zie ook: zijn band Chicago Underground Duo/Trio of zijn samenwerking met Jaimie Branch op Fly Or Die I & II - maakte hij in 2018 het album Radiant Imprints, “inspired by the legacy of the greats who have passed on whose shoulders we stand on”. 
 
Met hun drums/saxopstelling refereerden ze duidelijk naar de samenwerking tussen John Coltrane en drummer Rashied Ali zoals te horen op het postuum uitgebrachte Coltrane-album Interstellar Space. Radiant Imprints belandde terecht in The New York Times in het lijstje van beste jazzalbums van 2018 tussen mooi volk als Keith Jarrett, Makaya McCraven en Cécile McLorin Salvant. 

The New York Times: “James Brandon Lewis honors John Coltrane by isolating parts of his compositions, diving into the source material with strident, ennobled conviction. Whether charging on the drum set or playing the hypnotic mbira, Chad Taylor knows where to find Mr. Lewis at his best.” 

De Volkskrant voegde eraan toe: “In het spel van Brandon Lewis zit vuur, ontroering, stootkracht en fijnzinnigheid.”

Line-up
Tenorsax: James Brandon Lewis
Drums: Chad Taylor